مىگذاشت . اين شيوه در قرآن و سخنان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نيز به‌كار رفته است : « به راستى رهنمودهايى از جانب پروردگارتان براى شما آمده است پس هركه به ديده بصيرت بنگرد به سود خود او و هركس از سر بصيرت ننگرد به زيان خود اوست و من بر شما نگهبان نيستم . » « 1 » امام عليه السّلام در برخورد با خاندان و ياران و سپاهيانش به همين شيوه عمل مىكرد و به آنان فشار وارد نمىساخت و به آنان رشوه نمىداد و در هيچ صورتى از حق كوتاه نمىآمد . نقل مىكنند كه گروهى از يارانش به معاويه پيوستند . امام عليه السّلام در واكنش به اين خبر تنها فرمود : « به خدا سوگند كه از ستم نگريخته و به عدالت درنيامده‌اند » « 2 » امام عليه السّلام هرگز در پى دنياى خويش نيست و هيچ رابطه‌اى را جز برپايه حق و عدالت نمىسازد . اگر همه مردم جهان در يك سمت و حق در سمت ديگرى باشد ، او بدون هيچ ترس و هراسى به جانب حق قرار خواهد گرفت . اين‌گونه بود كه امام عليه السّلام توانست صفحات روشنى در تاريخ اسلام رقم زند و مهر خود را اين‌چنين آتشين در جان‌ها مشتعل سازد . ( و أعجب من ذلك طارق ) اين بند به اشعث بن قيس اشاره دارد كه سركرده منافقان در زمان امام عليه السّلام بود و نقشى همانند عبد اللّه بن ابى سلول در بين ياران پيامبر صلّى اللّه عليه و آله داشت . ( طرقنا بملفوفة في وعائها ) تكه حلوايى كه در ظرفى سرپوشيده نهاده شده باشد ( و معجونة شنئتها ) و از آن به شدت بيزار باشى . ( كأنّما عجنت

--> ( 1 ) . قَدْ جاءَكُمْ بَصائِرُ مِنْ رَبِّكُمْ فَمَنْ أَبْصَرَ فَلِنَفْسِهِ وَ مَنْ عَمِيَ فَعَلَيْها وَ ما أَنَا عَلَيْكُمْ بِحَفِيظٍ انعام / 6 : 104 . ( 2 ) . نهج البلاغه : نامه 70 .